Wat zijn de auteursrechten voor DJ-mixen online in Nederland?

Je hebt net je eerste DJ-mix opgenomen. Het klinkt lekker, de overgangen zijn glad en je bent trots.

Dus je uploadt hem naar SoundCloud of YouTube. Klinkt logisch, toch? Maar wacht even. Heb je wel toestemming om die muziek online te delen?

Want zomaar een mix uploaden kan flink oplopen. In Nederland gelden strenge regels rondom auteursrechten, en als beginnende DJ wil je niet in de problemen komen. Daarom: hier lees je precies wat je moet weten.

Wat is auteursrecht eigenlijk, en waarom raakt het jou als DJ?

Auteursrecht beschermt makers van muziek, teksten en andere creatieve werken. Dat betekent dat de artiest, producer of hun platenmaatschappij het exclusieve recht heeft om hun werk te publiceren, te verveelvoudigen en te verspreiden.

Jij als DJ gebruikt letterlijk andermans muziek om je mix van te maken.

Zelfs als je maar een paar seconden gebruikt, zelfs als je het helemaal anders laat klinken: het originele auteursrecht blijft bestaan. In Nederland is dit geregeld in de Auteurswet. Hierin staat dat je voor elk gebruik van beschermd werk toestemming nodig hebt van de rechthebbende. En ja, dat geldt ook voor DJ-mixen die je online deelt. Geen uitzondering.

Mag je een DJ-mix online zetten zonder toestemming?

Kort antwoord: niet zonder meer. Als je een mix uploadt met nummers waarop iemand anders het auteursrecht heeft, maak je in feite een bewerking van dat werk.

Volgens de Auteurswet heb je daarvoor toestemming nodig van de rechthebbende. Dat kunnen de artiesten zelf zijn, maar in de praktijk zijn dat vaak grote platenmaatschappijen of muziekuitgevers. Maar hier wordt het lastig.

In een gemiddelde DJ-mix gebruik je tientallen nummers. Voor elk nummer zou je apart toestemming moeten vragen.

En die krijg je meestal niet zomaar. De meeste platenmaatschappijen geven geen toestemming voor het gebruik van hun catalogus in DJ-mixen, tenzij je een officiële licentie afsluit. En die licenties zijn duur en bedoeld voor commerciële partijen, niet voor de beginnende DJ in zijn slaapkamer.

Waarom worden soms toch mixen niet verwijderd?

Je denkt nu misschien: "Maar op YouTube en SoundCloud staan toch duizenden mixen?" Klopt.

En dat komt door een paar redenen. Ten eerste hebben platforms als YouTube een systeem genaamd Content ID. Dit systeem herkent automatisch beschermd materiaal in je upload.

Als je mix een bepaald nummer bevat, kan het platform de mix blokkeren, de inkomsten doorsturen naar de rechthebbende, of de video gewoon offline halen. Ten tweede zijn sommige platenmaatschappijen toleranter dan anderen.

Ze laten mixen online staan omdat ze het zien als gratis promotie voor hun artiesten.

Maar dat is geen recht, dat is gewoon beleid. En dat beleid kan van vandaag op morgen veranderen. Dus je kunt er niet op bouwen.

Wat zijn de risico's als je zonder toestemming uploadt?

Het risico begint meestal klein. Je mix wordt gedetecteerd door Content ID en offline geblokkeerd.

Maar het kan erger. De rechthebbende kan een schadevergoeding eisen. Bij grootschalig of herhaaldelijk uploaden zonder toestemming kan dat oplopen tot flinke bedragen. In extreme gevallen kan er zelfs een strafrechtelijke vervolging volgen, hoewel dat voor een beginnende DJ natuurlijk zeldzaam is.

Daarnaast krijg je op platforms als YouTube een strike als je auteursrechtelijk beschermd materiaal gebruikt zonder toestemming. Drie strikes en je kanaal is definitief verwijderd. Dat is het laatste wat je wilt als je net begint met opbouwen van een publiek.

Welke opties heb je als beginnende DJ?

Gelukkig zit je niet helemaal aan de kant. Er zijn een paar manieren om toch legaal je mixen te delen.

Gebruik royalty-vrije of Creative Commons muziek

Er bestaat een enorme wereld aan muziek die vrij te gebruiken is. Denk aan platforms waar artiesten hun werk beschikbaar stellen onder een Creative Commons-licentie. Die muziek mag je gebruiken in je mix, soms zelfs zonder toestemming, zolang je de artiest vermeldt.

Maak gebruik van legale DJ-platforms

Het klinkt misschien niet altijd als de nummers die je in een club zou draaien, maar het is een veilige manier om te oefenen en je vaardigheden aan de wereld te tonen. Er zijn platforms die speciaal zijn opgezet voor DJ's en waar al rekening wordt gehouden met auteursrechten. Mixcloud is hier het bekendste voorbeeld.

Stream live in plaats van uploaden

Mixcloud heeft licenties afgesloten met de grote muziekorganisaties, waardoor jij als DJ daar legaal mixen kunt uploaden.

Het enige nadeel: je mag geen individuele tracks downloaden of losse nummers opnemen. Het moet een echte mix zijn, een doorlopende set. Live streamen via bijvoorbeeld Twitch of Instagram is een andere optie. Hoewel dit juridisch gezien nog steeds auteursrecht gebruikt, wordt live content minder streng gecontroleerd dan geüploade video's.

Investeer in een abonnement bij een DJ-licentieplatform

Maar wees je bewust: ook hier loop je risico. Sommige platforms dempen je audio automatisch als ze bekende muziek detecteren.

Als je serieus wordt over DJ'en, ontdek dan welke streamingdiensten het beste zijn voor DJ's, zoals Beatport LINK of Beatsource LINK. Hiermee stream je muziek rechtstreeks in je DJ-software, en sommige abonnementen geven je zelfs het recht om mixen op te nemen en te delen. Dit is de meest professionele en veilige route, maar wel een investering.

Wat zegt de Nederlandse wetgeving specifiek over DJ's?

In Nederland is er geen speciale uitzondering in de Auteurswet voor DJ's. In sommige andere landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, bestaat er een zogenaamde DJ-uitzondering sinds 2014.

Die regel geeft DJ's meer ruimte om beschermde muziek te gebruiken in live-sets.

In Nederland bestaat zoiets niet. Hier geldt simpelweg: zonder toestemming, geen publicatie. De Buma/Stemra is in Nederland de organisatie die toezicht houdt op het gebruik van muziek.

Zij innen vergoedingen voor het openbaar afspelen van muziek. Maar Buma/Stemra dekt niet het gebruik van muziek in DJ-mixen die online worden gepubliceerd. Daarvoor heb je aparte toestemming nodig.

De praktijk versus de wet

Laten we eerlijk zijn: de meeste beginnende DJ's uploaden hun mixen zonder toestemming.

En de meeste daarvan krijgen er aanvankelijk niets van. Maar dat maakt het niet legaal. Het is alsof je door rood rijdt en er geen agent bij is: de overtreding blijft bestaan. Als je serieus wilt worden over DJ'en, is het zaak om vanaf het begin bewust om te gaan met auteursrechten.

Niet alleen om juridische problemen te voorkomen, maar ook uit respect voor de makers van de muziek waar jij van houdt. Zonder hen zou er geen muziek zijn om te mixen.

Conclusie: wees slim, niet bang

Auteursrechten op DJ-mixen in Nederland zijn geen simpel onderwerp, maar het hoeft geen obstakel te zijn. Gebruik de tools die er zijn: Mixcloud voor legale uploads, waar je legaal muziek downloadt om te oefenen, en professionele streamingdiensten als je groeit. Zo bouw je aan je carrière zonder je zorgen te maken over strikes, boetes of verwijderde content.

De muziekindustrie verandert voortdurend, en steeds meer organisaties erkennen dat DJ's een belangrij